Pubers en de antroposofische hulpverlening
Tegenwoordig lijken pubers het moeilijker te hebben dan ooit. Een op de vijf middelbare scholieren heeft psychische problemen en de wachtlijsten in de jeugdzorg zijn lang. Anne Rijke, antroposofisch hulpverlener, schetst de problemen. Hester Anschütz gaat binnen de antroposofische hulpverlening op zoek naar antwoorden.
Nieuws
Het woonwerkproject Oosterdel is genomineerd voor de Hedy d’Anconaprijs voor excellente zorgarchitectuur. De Netwerkuniversiteit van het Bernard Lievegoed Fonds en de VU Amsterdam kondigen een symposium aan met als titel ‘Brein of bewustzijn’. In het jongerennieuws veel over activiteiten en een kennismaking met de nieuwe jongerenmedewerkster.
Maat ritme, melodie 
In 1939 promoveerde Bernard Lievegoed op het proefschrift 'Maat, ritme, melodie – enige beginselen van muziektherapie’. Het kreeg in antroposofische kring niet de waardering die het verdiende. Marko van Gerven en Wendy van Driesten brengen de dissertatie opnieuw onder de aandacht.
De economische crisis en de Mexicaanse griep
De wereld was de afgelopen tijd in de greep van twee grote problemen: de economische crisis en de grieppandemie. Aart van der Stel vraagt zich af of er een verband tussen beide bestaat.
Kunst en Cultuur
Arno Kaat laat zich door kunstfilosoof Michael Bockemühl inspireren en onderzoekt wat hernieuwde ontmoetingen met de Nachtwacht van Rembrand kunnen opleveren. Otto Koene schreef op basis van zijn eigen ervaringen een boek over de identiteit en het lot van een Keniase vrijeschool in de buurt van Nairobi. Christine Gruwez las het boek en bespreekt het voor Motief. 
Vaste rubrieken
Van de redactie
Motief van Michaela Hogenboom
In herinnering: Bart Schultz
Verwondering: Vertrouwen
Brieven
Ledeninformatie

Thema: het Ik

Interview
Het grote interview is ditmaal met Willem Frederik Veltman, die bekend is door zijn biografieën over onder meer Victor Hugo en zijn boeken over de geest van Europa. De aanleiding voor het vraaggesprek is zijn nieuwste publicatie ‘Hellas’.
De dimensie van Darwin
Darwin zocht, geïnteresseerd als hij was in de natuur, een weg om met zijn denken de natuur naderbij te komen. Daarvoor ontwierp hij een gedachtebouwwerk - zijn evolutietheorie. Maar wat gebeurt er als een biologieleraar zijn leerlingen de uiterste consequentie van dit denken voorhoudt?
Het spiegelende Ik
Wetenschappers buigen zich nog steeds over de vraag hoe het bewustzijn tot stand komt. Toch is er vooral de laatste twee decennia enorm veel ontdekt op het gebied van het functioneren van de hersenen. Psychiater Marko van Gerven en Arie Bos, huisarts, legden enkele intrigerende ontdekkingen naast uitspraken van Rudolf Steiner. 
Kunst en cultuur
Motief-redacteur Ingrid Gouda Quint spreekt met Margreet Salet - die voor haar pensionering als heilpedagoge en musicus werkzaam was en  nu actief is als beeldend kunstenares - over 'haar' engelen. 
Joop van Dam bespreekt het Het etherlichaam als instrument van Cornelis Boogerd.
In het boek Hellas vat de auteur Willem Frederik Veltman in zekere zin alles samen dat hij eerder in boekvorm of als artikel schreef. Hellas – herinnering, bezinning, verwachting is een boek dat de lezer laat ontdekken dat wij in ons hele culturele bestaan nog de schatten dragen van deze beschavingsimpuls.
Ledeninformatie
Overal in het land zullen bij vieringen van ledengroepen en anderen kerstlichtjes branden – van Alphen aan de Rijn tot aan Zeist. Kijk voor een overzicht in de ledeninformatie.
Vaste rubrieken
Van de redactie
Motief van Angelika Verhoog
In herinnering: Wera Kamps
Verwondering: Inspiratie
Brieven 

Thema: geesteswetenschap

Rondetafelgesprek
Naar aanleiding van het wetenschappelijk rumoer over Eindeloos Bewustzijn van Pim van Lommel gingen vijf wetenschappers met elkaar in gesprek over overeenkomsten en verschillen tussen antroposofische geesteswetenschap en wetenschap.
Nieuws
De inspectie van het onderwijs beslist deze maand over het voortbestaan van de Geert Groote School 2. Vanaf begin september zijn bd-preparaten weer toegestaan. Op 29 november vindt de landelijke adventviering plaats.
Antroposofie 'doen'
Motiefredacteur Arianne Collee vroeg een aantal mensen op welke manier zij antroposofie in hun dagelijkse leven vormgeven.
Geesteswetenschap en antroposofie 
Roel Munniks vertelt wat hij onder 'geesteswetenschap' verstaat en licht toe welke scholing en welke houding naar zijn idee nodig zijn om 'geesteswetenschap te bedrijven'. Een artikel over verwondering, eerbied, harmonie, overgave en meer.
Kunst en cultuur
Jan Diek van Mansvelt schreef Dwarskijken op Darwin waarin onder meer staat wat de mode van de hoepelrok met de evolutietheorie te maken heeft. Meer boeken worden besproken in 'Boeken Kort'. In de Kunsthal in Rotterdam is een tentoonstelling van Amerikaanse schilderkunst te zien, met als spil Edward Hopper. Mark Mastenbroek nam een voorproefje en zag dat niets is wat het lijkt bij de Amerikaanse realistische schilders.
Vaste rubrieken
Van de redactie
In herinnering: Ferdinand Ottenhof
Verwondering: Climat
Motief van José Schaepman
Brieven 
Ledeninformatie

Thema: Europa

Wat is de mens?
Giovanni Pico stelde dat de mens het enige schepsel op aarde is dat zijn eigen bestemming moet vinden. Die opdracht maakt de waardigheid van de mens uit. Pico beïnvloedde niet alleen kunstenaars als Michelangelo en Rafaël, maar ook humanisten als Erasmus, Thomas More en Albrecht Dürer. Nard Besseling vertelt hoe het humanisme in dezelfde bedding stroomt als later de antroposofie, die ook op zoek is naar nieuwe antwoorden op de vraag: Wat is de mens? 
Interview
De Europese eenwording is een proces waarvoor in de renaissance al een blauwdruk bestond en waarover de vijftiende-eeuwse humanisten Pico della Mirandola en Angelo Poliziano al filosofeerden. In een bijzonder interview spreken beiden openhartig over eenwording, verscheidenheid en vrijheid, maar ook over het kwaad en de liefde. De inhoud van het interview is gebaseerd op een briefwisseling tussen Christine Gruwez en Jelle van der Meulen, die in de gedaanten van beide humanisten van gedachten wisselden.
Nieuws
Een gesprek met europarlementariër Gerald Häfner. De adventsviering. Het senioren-woonproject Valckenhof bestaat 25 jaar. Een overzicht van interessante lezingen, euritmievoorstellingen en exposities. 
Voor of tegen de EU?
Zeg ‘Europa’ en waaraan denkt u? Aan het werelddeel of aan de Europese Unie? Klopt het dat mensen die kritiek hebben op de EU, tégen Europa zijn? Trouwens, kún je überhaupt wel tegen Europa zijn? Cornelis Boogerd geeft zijn visie. 
Europese steden
Voor de derde keer op rij zet Motief de spotlights op een Europese stad. Dit keer is het Rome.
Kunst en Cultuur
In Boeken Kort onder meer aandacht voor vertalingen van Robert Jan Kelder en voor de roman van voormalig bedrijfsjurist Otto Koene die zijn ervaringen bij het meehelpen op een vrijeschool in Malaba tot een roman verwerkte.
Vaste rubrieken 
Van de redactie 
Motief van Hans Zimmerman
In herinnering: Emmy Broekers 
Verwondering: Vrij 
Brieven
Colofon
Ledeninformatie
Klein Motief

Thema: zielsbelevenissen

Interview: Rob Otte
Onlangs verscheen het boek ‘In gesprek met mijn overleden vader’ van Rob Otte. De beeldend kunstenaar beschrijft hoe hij van zijn gestorven vader te weten kwam waardoor deze werd zoals hij was. De vragen naar het karma, en de bemoeienissen van de zoon vanuit het aardse bestaan, blijven niet zonder effect voor de ziel die in een andere wereld verkeert, legt Otte uit. Hij beschouwt het omgaan met deze twee werkelijkheden als voorwaarde om tot innerlijke ontwikkeling en tot kunst te komen. 
NVAP 25 jaar
Een kwart eeuw geleden werd de Nederlandse Vereniging ter bevordering van Antroposofische Psychotherapie opgericht. In die 25 jaar is er veel veranderd. Dat is goed zichtbaar in de psychische problemen waarmee cliënten aankloppen bij de leden van de beroepsvereniging. Lees waar de mensheid en het individu anno 2009 mee worstelt. 
Karma vanuit de zon
Welke krachten neemt de mens mee uit de geestelijke wereld? Jaap van de Weg vertelt over verborgen liefdekrachten in het onbewuste. 
Europese steden
Als aanloop naar het Europanummer van Motief (oktober 2009) laat Nard Besseling zijn licht schijnen op verschillende Europese steden. Deze keer behandelt hij Rotterdam.
Kunst en Cultuur
Irene van der Laag vroeg zich af hoe de kijker innerlijk het door de kunstenaar geschapen beeld tot leven kan wekken. In dit artikel beschrijft zij haar ervaringen met het werk van Mark Rothko.
In Boeken Kort meer over een antroposofische kijk op reuma, de kredietcrisis vanuit antroposofisch perspectief en gebundelde reacties op ‘Eindeloos Bewustzijn’.
Vaste rubrieken 
Van de redactie 
In herinnering: Christina Geerders 
Verwondering: Sage 
Motief van Ad Dekkers 
Brieven
Colofon 
Ledeninformatie
Klein Motief

Arie Bos en de antroposofie
Arie Bos is inmiddels in breder kring bekend, want, met enkele andere antroposofisch artsen schroomt hij niet de barricaden op te gaan om de complementaire geneeswijzen te verdedigen. Zijn boek Hoe de stof de geest kreeg werd genomineerd voor de Eurekaprijs, een prijs voor boeken met een wetenschappelijk gehalte voor een brede publiek. Een interview met Arie Bos, onder andere over zijn zoektocht naar de relatie tussen materie en geest. 
Nieuws
De netwerkuniversiteit van het Bernard Lievegoedfonds, jongerennieuws, over de karma- en kunstconferentie in oktober en een Dwarskijker over het taalgebruik van antroposofen.
Meezingen met Madeleine
In de praktijk van Madeleine Ingenhousz gaat zingen hand in hand met persoonlijke groei. Een portret van een zangeres die naast zanglessen, stemexpressie, stemcoaching en TaKeTiNa-workshops, ook bedrijfstrainingen en grootse meezingconcerten organiseert.
De boodschap van de zomer
De mens kan innerlijk de overeenkomst van eigen zielsstemmingen en de stemmingen van de vier jaargetijden beleven. Wie goed luistert en waarneemt kan een verbinding aangaan met het jaarverloop in de natuur.
De graalburcht van Amfortas
Waar stond de graalburcht van Amfortas? Roland van Vliet reisde naar Noord-Spanje en ontdekte manicheische afbeeldingen in een westgothische kerk uit de zevende eeuw...
Kunst en cultuur
Motief nam een kijkje bij een expositie over zelfportretten, Gerard Reijngoud over de essentie van jazz, Nard Beseling belicht de cultuur van Neurenberg in zijn serie over Europese steden en in 'Boeken kort' onder andere Vormen lezen van Doorlie Gerdes.
Vaste rubrieken
Van de redactie
Motief van Ina Pieterse
In herinnering: Christine Maris - Begemann
In verwondering: Temperament
Colofon
Ledeninformatie

Rondetafelgesprek
Nu de kredietcrisis overal ter wereld merkbaar is, rijzen er nieuwe vragen. Vragen naar de betekenis van vrijheid en verantwoordelijkheid, maar ook naar de verhouding tussen Oost en West. Motief organiseerde een rondetafelgesprek met vier deskundigen.
Nieuws
Een signalement over antroposofische geneesmiddelen en berichten over onder meer de Sint Jan-viering, meditatiewerkplaatsen, exposities van Helen Hoek en Janneke Rosenbrand en de nieuwe fase van Stichting de Levensboom. Maar ook de column Dwarskijker.
Darwin spiritueel bekeken
Honderdvijftig jaar geleden verscheen het boek ‘The Origin of Species’, waarin Charles Darwin zijn zogeheten evolutie- of afstammingsleer uiteenzette. Ferdie Amons beschrijft hoe Darwin tot zijn visie kwam en bekijkt het darwinisme door een antroposofische bril.
Kunst en Cultuur
Hella Haasse is een van de belangrijkste auteurs van Nederland. In het kader van de actieweek Nederland Leest reiken de bibliotheken dit najaar haar in 1948 verschenen novelle Oeroeg uit. Gerrie Strik bestudeerde het oeuvre van Haasse en onderzocht door welke vragen deze schrijfster wordt gedreven. In kunst en cultuur ook een recensie over Buddenbrooks, de film naar de gelijknamige roman van Thomas Mann. En boeken, heel veel
boeken.
Geest herinneren in de Javastraat
Willem Wilmink schreef een vers over de straat waar hij opgroeide, Herman van Veen bezingt hem op het podium: de Javastraat. Heel gewoon en niets bijzonders? Lees wat het vers van Wilmink te maken heeft met de
grondsteenspreuk en geestherinneren.
Sint Jan
Op 21 juni vieren we weer Sint Jan. De ziel en geest van de aarde zijn volledig uitgeademd in de kosmos. Over het zomerse jaarfeest en ademhalen.
Vaste rubrieken
Van de redactie
Motief van Jan Biemond
In herinnering: Emanuel Zeylmans van Emmichoven
In verwondering: Vergeten
Colofon
Ledeninformatie

Geweldloze communicatie
Ons taalgebruik heeft meer effect dan we misschien denken. De Amerikaanse klinisch psycholoog Marshall Rosenberg stelt dat taalverruwing bijdraagt aan het geweld in de huidige samenleving. Hij bedacht een methode om het tij te keren: ‘Geweldloze Communicatie.’ Het komt bekend voor. Rudolf Steiner verwoordde dezelfde gedachten in een voordracht die hij hield tijdens de Eerste Wereldoorlog.
Nieuws
Een signalement over de Geert Groote School 2, berichten over onder meer vrijescholen, de lezing van Renatus Ziegler over filosofie en antroposofie, initiatieven voor ouderen en het succes van duurzaam bankieren. En de nieuwe column Dwarskijker.
Wereldkarma
Hoe veranderde de grootste staatsman van de vorige eeuw het aanzien van de wereld en de loop van de geschiedenis? Toon Schmeink buigt zich over de betekenis van de levensloop van Winston Churchill en kijkt
naar de betekenis voor het wereldkarma.
Bezielde wereld
Bij iedere stap in de natuur, bij elke bloem en elk geluid, kun je merken hoe de ziel met een innerlijke beweging antwoordt op wat er van buiten op haar afkomt. Bioloog Wolter Bos beschrijft hoe we leven in een bezielde
wereld en hoe de bezieling bij plant, dier en mens steeds een andere kwaliteit heeft. Over het maarts viooltje, de roodborst en ‘het Joodse bruidje’.
Kunst en cultuur
Mark Mastenbroek belicht een tentoonstelling rond de nachtelijke schilderijen van Vincent van Gogh en Rik ten Cate werd gegrepen door het boek van Rob Otte In gesprek met mijn overleden vader. Over idealen, haat en drankzucht, een boek waarin de auteur brieven schrijft aan zijn overleden vader. Filosoof Alain de Botton
analyseert messcherp hoe de mens van zijn omgeving vervreemdt in zijn boek Ode aan de arbeid.
Kans voor vrijescholen
Marcel Seelen las het proefschrift van Hilde Steenbergen over de effecten van vrijeschoolonderwijs op de leerlingen. Hij was ook bij haar promotie. In ‘Tussen traditie en toekomst’ trekt hij zijn eigen conclusie.
Rubrieken
Motief van Martin van den Broek
In herinnering: Jan Jaap Eijgelsheim
In verwondering: Vrijheid
Brieven
Colofon
Ledeninformatie

Wetenschap en religie
Dubbelinterview met twee nieuwe priesters van de Christengemeenschap – Marianne de Nooij en Bart Hessen – die hun succesvolle carri�re als respectievelijk bioloog en chemicus inruilden voor een totaal andere taak.
Actueel
Voordrachten Peter Selg / Wiskunde en antroposofie / Doe de spraak / Expositie Rik ten Cate
Het licht in de duisternis
Edy de Munck verdiept zich in de gebeurtenis op Stille Zaterdag, de vorming van het Opstandingslichaam
en de verbinding met Adam en Eva.
Verrijkingsmethoden voor de aarde
Wat doen preparaten voor de aarde en de mens? En wat gebeurt er als je de aarde liefdevol roert? Ervaringsdeskundigen vertellen erover.
Angst en opstanding
Frans Molhoek legt een relatie tussen menselijke angst en de opstanding van Christus.
Rubrieken
Motief van Lukas Mall
Leesproef: Vier evangeliën
Cultuurbespreking: film Valkyrie
In herinnering: Joke Weltevrede
Verwondering: Dagjesmensen
Ledeninformatie
Brieven en colofon

Tijd voor transparantie
Karel Jan Tusenius, internist, ziet mogelijkheden om de antroposofische geneeskunde meer zichtbaar te maken door aan te sluiten bij het reguliere academische veld. “Laat ons de ideeën aanleveren en laat hen het onderzoek doen.”
Hoe teken je wegjagen?
Anna van Rest is biografisch consulent en persoonlijk begeleider van volwassenen met een ontwikkelingsstoornis. Een verhaal over de biografische verhalen achter tekeningetjes in drieluiken.
Actueel
Paasviering op Stille Zaterdag / Het vierde mysteriedrama / Motief op luister-cd / Fusie in de zorg / Aarde-ervaringen en ontwikkeling
Wat is het nut van biografiewerk?
Het Instituut voor Biografiek bestaat 12 1/2 jaar. Motief sprak met initiatief nemer Rinke Visser en met anderen die zijn impuls verder dragen.
Agenda van Opleidingen en Cursussen
Overzicht van antroposofisch cursusaanbod.
Rubrieken
Motief van Marion Gores
Wilsimpuls van Joke Barends
Leesproef: Geert Groote
Cultuur: Teichmann, Griekse mysteriën
In Herinnering: Edithe de Clercq Zubli
Verwondering: Opnemen
Ledeninformatie
Brieven en colofon

Mediteren voor de wereld
Overal ziet Arthur Zajonč, hoogleraar kwantumfysica en vooraanstaand Amerikaans antroposoof, een verlangen naar spiritualiteit. In het netwerk van wetenschappers waar hij deel van uitmaakt mediteert iedereen. Maar niemand kent de antroposofische meditatietechnieken. ‘Daar moet verandering in komen.’ 
 Meditatie-impressies
Motief vroeg zes mensen te vertellen over hun, soms jarenlange, ervaring met antroposofische meditatiescholing. Welke meditatie-inhouden kiezen ze, wat streven ze na, wanneer mediteren ze en wat levert het hen en de wereld op?
Actueel
Prokofieff in Driebergen / Meditatiewerkplaats voor (para)medici / Netwerkuniversiteit / Euritmie agenda / Doe de spraak
De kampen van de Christengemeenschap
Tachtig jaar geleden organiseerde de Christengemeenschap haar eerste kinderkamp. ‘We beoefenen gemeenschapsvorming met respect voor en behoud van het individu,’ vertelt priester-begeleider Bastiaan Baan. Het animo voor de kampen is zo groot dat er wachtlijsten ontstaan.
Rubrieken
Motief van Hugo Pronk
Wilsimpuls van Ingrid Busink
Om de hoek: Thailand
Leesproef: Rudolf Steiner en het toeval
In herinnering: Riet Bokhorst
Verwondering: Gebaren
Ledeninformatie
Brieven en colofon

Omdat je een ideaal hebt
Twee broers zetten zich in voor de Nederlandse afdeling van IDEM, een organisatie die initiatieven van jongeren stimuleert. Maatschappelijke betrokkenheid zonder opgeheven vingertje. Een gesprek met Pieter en Jonathan Ploeg.
Actueel
Brand in Vrije School Zoetermeer / Antroposana zorgverzekering / Website van en voor jongeren / Eerste lustrum Partnership Foundation / Boeken
Terugkeer naar het engagement
Gerrie Strik is docent aan de Vrije Hogeschool in Driebergen. Vanuit dit werkveld beschrijft zij hoe jongeren hun weg kiezen in het leven. Over nomadisch bewustzijn in een postmoderne tijd.
Antroposofisch engagement
Hoe kun je als antroposofisch onderzoeker je engagement inzetten in het gangbare wetenschapsbedrijf? Henk Verhoog blikt terug.
Sociale genezing is mensenwerk
Toon Schmeink in gesprek met Steven Matthijsen. Een interview over engagement en tegenstand.
Rubrieken
Motief van: Hans Haverkamp
Wilsimpuls van: Jan vrolijk
Leesproef: Woordkunst van Steiner
Cultuur: Kiemen voor een spirituele cultuur
In herinnering: Wim Lofvers
Verwondering: Verbeelding
Ledeninformatie
Brieven en colofon

Honderd jaar slapen
Een interview met poppen- en schimmentheatermaakster Christja Mees-Henny over oerbeelden en
rozenkruisersprookjes. 
Actueel
Lezersaanbieding: H.P. van Manen, ‘Komst en Wederkomst’ / Landbouw en spiritualiteit / Marko Pogacnik naar Nederland? / Antroposofiemarkt Utrecht / Boeken
Een valkuil voor vrouwen
Over porno en manipulatieve behaagzucht. Lisette Thooft werpt licht op de verleiders in de vrouwelijke seksualiteit.
Sprookjes op het grensgebied
Sprookjes zijn verbonden met een geheim. Alice Woutersen ontraadselt een verhaal dat zich afspeelt op de grens van aardse en geestelijke wereld.
Toekomst van Maria Lichtmis
Rubrieken
Motief van: Ettje Ferwerda
Wilsimpuls van: Claar de Cock
Om de hoek: Prioriteiten
Leesproef: Ruimte voor aandacht
Cultuur: Driekoningenspel
In herinnering: Albert Soesman
Verwondering: Godsvrucht
Ledeninformatie
Brieven en colofon