De antroposofische geneeskunde ontstond in het begin van de twintigste eeuw. Artsen vroegen aan Rudolf Steiner hoe zij een ruimere kijk op de mens en op de werking van medicamenten konden krijgen. Een belangrijke schakel hierbij was de Nederlandse arts Ita Wegman. Zij richtte in 1921 vlakbij Bazel het eerste antroposofische ziekenhuis op. Steiner bezocht bijna dagelijks de nieuwe kliniek, gaf aanwijzingen voor therapieën en hield daarnaast een aantal cursussen voor artsen die geïnteresseerd waren in een nieuwe vorm van genezen. Samen met Ita Wegman schreef Steiner hier een boek over, getiteld Grondslagen voor een verruiming van de geneeskunde.

Méér dan alleen het lichaam
Kenmerkend voor de reguliere geneeskunde is dat deze vooral is gericht op de fysiek waarneembare fenomenen. Antroposofische geneeskunde is geen vervanging voor de reguliere geneeskunde, maar een verdieping en uitbreiding ervan. Niet alleen doordat een uitgebreider arsenaal geneesmiddelen en therapieën kan worden geboden, maar vooral doordat méér dan alleen het lichaam in de behandeling kan worden betrokken. Steeds meer mensen raken er van overtuigd dat bij ziek-zijn ook allerlei niet-materiële processen een rol kunnen spelen.

Gezondheidscentra
Op dit moment zijn er meer dan honderd praktiserende antroposofische artsen in Nederland. Een aantal van hen werkt in een antroposofisch gezondheidscentrum, meestal therapeuticum genoemd. In een therapeuticum wordt vaak ook zuigeling- en peuterzorg gegeven en een aantal therapieën zoals fysiotherapie, kunstzinnige therapie en euritmietherapie, gespreks-, spraak- en uitwendige therapie. Daarnaast worden in verschillende therapeutica lezingen en cursussen gehouden over thema's die met gezondheid en ziekte te maken hebben.

Zorgvormen
Verder moet binnen dit kader worden genoemd: zorg voor ouderen, psychiatrie, verslavingszorg, therapeutische leef-werkgemeenschappen, zorgboerderijen, heilpedagogie en sociaaltherapie (zorg respectievelijk voor kinderen en volwassenen met een verstandelijke handicap). Behalve in instellingen werkt een groot aantal antroposofische paramedici zelfstandig.

Bundeling antroposofische zorg
In 1984 ontstond de vereniging Federatie Antroposofische Gezondheidszorg (FAG) als bundeling van alle reeds bestaande koepels, verenigingen en instituten binnen de antroposofische zorg. Begin 2007 gingen de FAG en het Heilpedagogisch Verbond (HPV) op in de Nederlandse Vereniging van Antroposofische Zorgaanbieders (NVAZ). Voor verdere informatie www.nvaz.nl. Zie ook de linkspagina van deze website.