In een negentiende-eeuws pand met granieten vloeren en ouderwetse ornamenten leiden krakende houten trappen naar een zolder. Hier bevindt zich de 1-2 combinatieklas van Sigurd Borghs (25). Sinds anderhalf jaar geeft hij les op de Michaelschool, vrijeschool in het Belgische Turnhout.

"Werken aan menswording en daarbij het kind als volwaardig wezen zien, dat is voor mij antroposofie in het onderwijs. Als leraar begeleid ik kinderen naar volwassenheid. Kinderen zijn geen volwassenen in een notendop, maar individuen die in dit leven hun weg moeten gaan. Er wordt in het onderwijs vaak gekeken naar kinderen in de trant van: 'jij moet het nog leren, maar jij wordt ook wel groot,' terwijl grote mensen evengoed moeten leren. Onderwijs moet ontwikkelend karakter hebben.

Mijn enthousiasme ligt vooral daarin dat je bij deze vorm van onderwijs gevraagd wordt constant zoekende te zijn. Een leerkracht moet minstens zoveel leren als zijn eigen klas. Als je ervoor open staat, wijzen kinderen je waar je allemaal aan moet werken.

Op vrijescholen worden kinderen naar mijn idee vaak overbeschermd. Dit in contrast met de tijd waarin we leven, die van - ik noem het maar - de technische revolutie. Er lijkt zich een enorme kloof te vormen die onoverbrugbaar dreigt te worden. De tijd van nu kun je niet afwijzen. Niet dat je meteen computers de school binnen moet halen, maar je moet de duivel ' op zijn antroposofisch gezegd ' niet de rug toekeren, anders springt-ie in je nek.

Kinderen zijn hierin de een perfecte graadmeter, zij stellen vragen die van deze tijd zijn. Dat er tegenwoordig veel individueler wordt lesgegeven is eigenlijk op vraag van de kinderen. Toch is het nu wel zaak om onderwijs niet teveel op het individu te richten, waardoor de samenhang en het sociale vermogen verloren gaan. Ik denk dat een nieuwe impuls moet plaatsvinden, namelijk dat kinderen over hun individualisme heen besef krijgen van de sociale samenhang. Dat ze rekening houden met de ander en verantwoordelijkheid voelen voor elkaar, op een bewuste manier.

Ik zie mijn werk niet als werk. Het is een deel van mijn leven. Toen ik nog geen leraar was, had ik diverse baantjes en dan keek ik vaak op de klok of het al tijd was. Nu moet ik op de klok kijken of het niet te laat is. Kinderen vragen erom dat je er bent als mens en niet als iemand die hun lesgeeft om uren te maken.

Wat er verder op mijn pad gaat komen weet ik niet. Misschien ga ik straks wel weer heel iets anders doen. Ik denk niet vooruit, ik leef in het nu. Nu gebeuren de dingen en wat nu gebeurt, is feestelijk en prachtig en brengt mij elke dag weer met vreugde naar school."

Motief 84, april 2005