Onderwijs 

Onderwijzen is ook opvoeden. Dat is het uitgangspunt dat in de vrijeschool centraal staat. Want onderwijs gaat verder dan alleen goed leren lezen of rekenen. Ook aan persoonlijkheidsvorming, zowel individueel als in relatie tot de sociale gemeenschap, moet het onderwijs dienstbaar zijn. De vrijeschool wil in het leven van een kind van betekenis zijn. Ieder kind heeft van zichzelf bepaalde talenten. De vrijeschool wil dat ieder kind deze kan ontdekken en ontwikkelen.

Dat vraagt om onderwijs dat verbreedt en de ontwikkeling van een vrije persoonlijkheid aanmoedigt in cognitiviteit, inventiviteit, originaliteit en creativiteit. Een aanpak gebaseerd op het mensbeeld uit de antroposofie, een visie op de mens, bestaande uit lichaam, ziel en geest.

Vrijeschoolonderwijs vraagt om situaties waarin leraren en leerlingen het beste dat ze in huis hebben laten zien, zich door elkaar laten uitdagen en elkaar inspireren. Zodat kinderen uitgroeien tot mensen die zelf betekenis en richting aan hun leven geven. Die hun eigen plek weten te vinden in de huidige, snel veranderende samenleving.

Ontwikkeling met hoofd hart en handen

Leidraad binnen het vrijeschoolonderwijs is de ontwikkeling van het kind. Kinderen doorlopen verschillende fases in hun jonge leven. Daar worden het onderwijs en de lesstof op afgestemd. Zodat ieder kind zich optimaal kan ontwikkelen. In drie leeftijdsfasen van zeven jaar worden de kinderen tegemoet getreden.

Jonge kinderen zijn nog één met de omgeving. De ervaringen die zij daarbij opdoen komen nog diep binnen. Zij dienen daarin behoed en beschermd te worden. Daarom brengen kleuters nog voornamelijk spelend - lerend de dag door. De tweede periode, de fase van schoolkinderen, kenmerkt zich doordat kinderen zo rond het 10e levensjaar zichzelf als eigen ik gaan beleven, los van hun omgeving. Kinderen in deze leeftijd ervaren de wereld vaak in beelden. Het leren komt voort uit die beelden en ervaringen. Jongeren ontmoeten graag de werkelijkheid zoals die is, waaraan zij hun vermogen tot oordelen kunnen vormen.

Vrijescholen bieden vanuit hun leerplan en in ieder leerproces daarmee begeleiding aan de ontwikkeling van leerlingen in elk van de leeftijdsfasen. Zo komen mensen van school die hun eigen evenwicht herkennen. In harmonie leven met hun omgeving, betrokken bij de maatschappij. Flexibele, weerbare mensen, die actief in het leven staan.

Jaarfeesten en natuur als leidraad

De vrijeschool hecht aan de wijsheid van de natuur en het ritme van de seizoenen. Op de vrijeschool wordt het jaarritme van de natuur gevolgd. Door het vieren van jaarfeesten worden kinderen zich bewust van het jaarverloop en wordt hun verbondenheid met de natuur gestimuleerd.

Vrijeschoolonderwijs vraagt kinderen zich open te stellen. Naar andere leerlingen, naar leerkrachten en naar zichzelf. Daarin is een belangrijke rol weggelegd voor het klassikaal gegeven vak euritmie. In deze bewegingsvorm komen klank, ritme en woord samen. Euritmie verbindt, stimuleert de sociale samenhang, maar zorgt er bovenal voor dat kinderen zich openstellen voor de eigenheid in relatie tot de ander en de omgeving. Op basis van deze ervaringen ondersteunt dit vak alle andere vakken en vormt daarmee een wezenlijk onderdeel van het vrijeschoolonderwijs.

Op de vrijeschool is leren een creatief proces, dat ruimte biedt aan authenticiteit, spontaniteit en situationeel handelen. De vaardigheden om op die manier te leren, wordt ook ontwikkeld door veel aandacht te geven aan kunstzinnige vakken als schilderen, handenarbeid, handwerken, muziek en toneel. Leren dient de leerling ruimte te bieden voor originaliteit. Voor een eigen inbreng. De vrijeschool staat voor onderwijs dat leerlingen prikkelt in hun creativiteit. Waardoor leerstof een levende, bewegende wereld wordt.

Vrijescholen populair, ook wereldwijd

In Nederland volgen ruim 25.000 kinderen vrijeschoolonderwijs op 75 scholen in het primair onderwijs en 20 scholen en vrijeschoolafdelingen in het voortgezet onderwijs. De laatste jaren groeit het aantal leerlingen op vrijescholen fors. Ook worden er veel initiatieven genomen voor het oprichten van nieuwe vrijescholen, een aantal daarvan in samenwerking met bestaande reguliere scholen.

De vrije scholen maken deel uit van een wereldwijd verband van ruim duizend ‘Waldorf-scholen’ (genoemd naar de eerste vrije school in Stuttgart), vooral in Duitsland, Zwitserland, België, Scandinavië, het Verenigd Koninkrijk, Noord- en Zuid-Amerika, Australië, Japan en China. In veel van de opkomende landen zijn ook vrijescholen zeer gewild.

In Nederland zijn alle door de overheid erkende vrije scholen samengebracht in de Vereniging van vrije scholen. Het is de enige sectororganisatie in het onderwijs die zich ook richt op het kind in de leeftijd van 0 tot 4 jaar, namelijk in het platform Kinderopvang, waaraan 32 instellingen deelnemen.

Meer informatie

Vereniging van vrijescholen: vrijescholen.nl

Koepelorganisaties vrijescholen: vrijescholenathena.nlstichtingpallas.nl | vsithaka.nl

Vrijeschoolpedagogie: vrijeschoolbeweging.nl | watisdevrijeschool.nl

Vrijeschool Pabo: hsleiden.nl/vrijeschool-pabo

Lectoraat Vrijeschoolonderwijs: hsleiden.nl/waarden-van-vrijeschool-onderwijs

Stichting Rudolf Steiner Pedagogie: steunvrijeschool.nl

VrijOnderwijs: vrijonderwijs.nl

Vereniging voor Vrije Opvoedkunst: vrijeopvoedkunst.nl

Pedagogie van nul tot zeven jaar: rondomhetkind.com

Tijdschrift Seizoener: seizoener.nl

Antroposofische gids in Nederland: antrovista.com

 

Antroposofische Vereniging
in Nederland

De Antroposofische Vereniging in Nederland is een levend geheel van mensen en activiteiten. Er zijn zo’n 50 ledengroepen en studiecentra in heel Nederland en een breed aanbod aan sociale en kunstzinnige activiteiten, zowel met openbaar karakter als in verenigingsverband.

Actualiteiten uit de vereniging  >